Narodowe Czytanie Dziadów Adama Mickiewicza w Harklowej

• O wolności, ojczyźnie i upiorach - Narodowe Czytanie w Zakopanem (zdjęcia)
• "Dziady" Adama Mickiewicza wybrzmiały w murach SP Nr 1 w Krościenku nad Dunajcem (zdjęcia)

Wydarzenie odbyło się przy wsparciu Sołectwa Harklowa i zgromadziło mieszkańców oraz sympatyków biblioteki, którzy tego wieczoru wspólnie przenieśli się w niezwykły świat romantycznej wyobraźni, ludowych wierzeń i ponadczasowych prawd o człowieku.

Narodowe Czytanie to ogólnopolska inicjatywa, której idea wykracza daleko poza samo głośne czytanie książek. To zaproszenie do wspólnego spotkania z najważniejszymi dziełami polskiej literatury, do odkrywania ich na nowo i budowania więzi wokół słowa pisanego. Tegoroczna lektura - "Dziady' - stworzyła ku temu szczególną przestrzeń. Utwór Mickiewicza, głęboko zakorzeniony w polskiej tradycji i kulturze, pozwolił połączyć literaturę z muzyką, refleksją, ludowością i wspólnotowym przeżywaniem.

Wyjątkowym momentem spotkania była prelekcja prof. Anny Mlekodaj, która poprowadziła słuchaczy śladami życia i twórczej drogi Adama Mickiewicza. Opowiadając o biografii wieszcza, zwróciła uwagę na jego drogę do pisarstwa oraz na okoliczności i inspiracje, które doprowadziły do powstania "Dziadów".

W centrum rozważań znalazła się II część dramatu, wyrastająca z dawnych pogańskich obrzędów ku czci zmarłych, ale jednocześnie głęboko przeniknięta chrześcijańskimi prawdami o człowieku. Mickiewicz połączył świat ludowych wierzeń z uniwersalnym przesłaniem, którego istotę można odnaleźć w prostej, a zarazem niezwykle wymagającej zasadzie: "kochaj bliźniego swego". Bo właśnie relacje z drugim człowiekiem stają się w "Dziadach" miarą ludzkiego dobra i winy. Najcięższe przewinienia nie wynikają jedynie z przekroczenia określonych zasad, ale z braku miłości, empatii i wyrozumiałości wobec cierpienia drugiego człowieka. Profesor Mlekodaj zwróciła również uwagę na niezwykłe związki pomiędzy II, IV i III częścią "Dziadów". Przypomniała o postaci Guślarza, obecnego w poszczególnych ogniwach dramatu, a także o przemianie bohatera - Gustawa w Gustawa-Konrada. Dzięki temu słuchacze mogli spojrzeć na 'Dziady" nie jak na kilka odrębnych tekstów, lecz jak na dzieło połączone wspólnymi motywami, postaciami i ideami.

Ważnym wątkiem prelekcji była także odwaga młodego Mickiewicza, który sprzeciwił się oświeceniowemu przekonaniu, że poznanie świata powinno opierać się przede wszystkim na rozumie. "oko mędrca" przeciwstawił ludzkim odruchom serca, wierze i temu, co niewidzialne, a jednak dla człowieka realne i ważne. Nie zabrakło również zachęty do obejrzenia filmowej adaptacji "Dziadów" z 1997 roku, która może być interesującym dopełnieniem lektury i kolejnym sposobem odczytania dzieła Mickiewicza.
Niepowtarzalny klimat spotkania współtworzyła muzyka. Utwory Sanah, w autorskich aranżacjach wokalnych, wykonała Renata Potoczak, której towarzyszył akompaniament gitary i skrzypiec. Mocne, przejmujące akordy smyczkowe zaprezentowała Marzena Goleniowski.

Czystość dźwięków, delikatność wokalu i brzmienie instrumentów wypełniły przestrzeń nostalgią i zadumą, tworząc wyjątkowe tło dla słów Mickiewicza. Muzyka nie była jedynie oprawą wydarzenia - stała się jego integralną częścią, pozwalając jeszcze mocniej poczuć emocje zawarte w utworze.

Najważniejszym punktem wieczoru było oczywiście wspólne czytanie fragmentów II części "Dziadów". Dzięki zaproszonym gościom słowo Mickiewicza mogło ponownie wybrzmieć w przestrzeni w pobliżu pomieszczeń biblioteki.

Swoich głosów udzielili: wójt gminy Nowy Targ Wiesław Parzygnat, w-ce wójt Jan Pawlikowski, w-ce wójt Krzysztof Łapsa, przewodniczący rady gminy Stanisław Buła, radny gminy Teofil Chmielak, skarbnik gminy Katarzyna Bryja, sołtys wsi Harklowa Grzegorz Guroś, prof. Andrzej Szczudlik, dyrektor SP Harklowa Monika Kokalik, dyrektor SP Szlembark Jadwiga Wojtaszek, komendant OSP Maciej Chmielak, strażak Wojciech Kolasa, przewodnicząca KGW w Harklowej Joanna Janczy, prezeska Związku Podhalan Joanna Plewa, poetka regionalna Wanda Szado-Kudasik, p.o. dyrektora GOK w Łopusznej Arkadiusz Oswald, instruktor d/s bibliotek powiatu nowotarskiego Lucyna Czubernat, bibliotekarz Danuta Buła, bibliotekarz Monika Luberda, a także sympatycy biblioteki: Olga Organa, Bartłomiej Szkoda, Mateusz Szymczak.

Poznaliśmy trzy grupy duchów - lekkie, ciężkie i pośrednie grzechy, a wraz z nimi trzy historie, które ukazują konsekwencje ludzkich wyborów i stosunku do drugiego człowieka.
Nieprzypadkowa jest również kolejność przywoływania zmarłych. Jest ona świadectwem kunsztu Mickiewicza i świadomie zaplanowanej kompozycji dramatu. Każde kolejne spotkanie z duchem pogłębia przesłanie utworu i prowadzi słuchacza ku refleksji nad tym, co czyni człowieka naprawdę dobrym. Towarzyszący czytaniu chór, powtarzający słynne słowa: "Ciemno wszędzie, głucho wszędzie.." nadawał wydarzeniu szczególny, obrzędowy charakter.I może właśnie tego najbardziej potrzebujemy w kontakcie z literaturą - chwili zatrzymania. Oderwania się od codziennego pośpiechu i pozwolenia, by słowo sprzed niemal dwóch stuleci postawiło nam pytania, które wciąż pozostają aktualne.

Spotkanie zakończyło się wspólnym poczęstunkiem, który z wielką pieczołowitością przygotowały Panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Harklowej.

Biblioteka Publiczna w Harklowej - Filia GBP w Waksmundzie