Nowotarskie obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego
Podczas gdy większość podbitych narodów Europy ograniczała swój opór do luźnych grup partyzanckich, Polacy stworzyli podziemne imperium. Polskie Państwo Podziemne, działające w latach 1939-1945 pod nosem dwóch brutalnych okupantów, państwo to posiadało własną armię, sądy, szkoły, a nawet podziemne uniwersytety.
Jak doszło do powstania tego fenomenu i jak wyglądała jego codzienna walka?
Wszystko zaczęło się w nocy z 26 na 27 września 1939 roku w oblężonej przez Niemców Warszawie. widząc nieuchronność kapitulacji stolicy, gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz założył Służbę Zwycięstwu Polski. Był to fundament pod strukturę, która z czasem przekształciła się w Związek Walki Zbrojnej, a ostatecznie - 14 lutego 1942 roku w legendarną Armię Krajową.
Kluczem do zrozumienia PPP jest fakt, że zachowało ono pełną ciągłość prawną II Rzeczypospolitej. Było ściśle podporządkowane legalnemu Rządowi RP na uchodźstwie (najpierw we Francji, później w Londynie). Na ziemiach okupowanych władzę cywilną sprawował Delegat Rządu na Kraj w randze wicepremiera.
Działalność Polskiego Państwa Podziemnego wykraczała daleko poza ramy zwyczajnego ruchu oporu. Opiera się na czterech głównych filarach:
- ramie zbrojne (Armia Krajowa): w szczytowym momencie AK liczyło blisko 400 tysięcy zaprzysiężonych żołnierzy. Zajmowała się dywersją, sabotażem, wywiadem (to polscy agenci rozpracowali tajemnicę niemieckich rakiet V-1 i V-2) oraz spektakularnymi akcja odbijania więźniów. Zwieńczeniem tej walki była Akcja "Burza" i Powstanie Warszawskie w 1944 roku;
- tajna edukacja i kultura: niemiecki okupant zamknął polskie szkoły średnie i wyższe, chcąc sprowadzić Polaków do roli niewykształconej siły roboczej. Odpowiedzią były tzw. tajne komplety. W konspiracyjnych warunkach, w prywatnych mieszkaniach, setki tysięcy młodych ludzi zdawało matury i studiowało (działały m.in. tajny Uniwersytet Warszawski czy Jagielloński. Wydawano też setki tytułów podziemnej prasy;
- podziemny wymiar sprawiedliwości: w strukturach PPP działały Wojskowe i Cywilne Sądy Specjalne. Orzekały one wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Zdrajcy, szmalcownicy oraz najbardziej okrutni funkcjonariusze Gestapo byli skazywani na karę śmierci, a wyroki wykonywały specjalne oddziały likwidacyjne AK;
- opór cywilny i pomoc humanitarna: polskie podziemie prowadziło systematyczną pomoc dla najbardziej prześladowanych. W ramach PPP działała Rada Pomocy Żydom "Żegota" - jedyna w okupowanej Europie państwowa instytucja powołana do ratowania ludności żydowskiej przed zagładą.
Najważniejszym symbolem PPP była Kotwica czyli Znak Polski Walczącej. Łączył on w sobie dwie litery P (Polska) oraz W (Walka lub Warszawa). Kształt kotwicy był symbolem nadziei na odzyskanie niepodległości.
Polskie Państwo Podziemne przestało oficjalnie istnieć w styczniu 1945 roku wraz z rozformowaniem Armii Krajowej, choć walka wielu jego struktur trwałą nadal przeciwko narzuconej władzy komunistycznej.
Ostatni rozkaz Komendanta AK:
"Dalszą swą pracę i działalność prowadźcie w duchu odzyskania pełnej niepodległości Państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą. Starajcie się być przewodnikami Narodu i realizatorami niepodległego Państwa Polskiego".
Dziś PPP pozostaje symbolem niezłomności, solidarności społecznej oraz niezwykłego talentu organizacyjnego Polaków w najtrudniejszych momentach historii. Dla upamiętnienia tych wydarzeń, co roku 27 września obchodzimy oficjalne święto państwowe - Dzień Polskiego Państwa Podziemnego.
By oddać hołd wszystkim, którzy oddali życie w walce o wolną i niepodległa Polskę i uczcić dzień powstania PPP, zapraszamy mieszkańców Miasta i Podhala na uroczystą mszę św. do kościoła św. Katarzyny w Nowym Targu 27 września br. na godz. 12,30
Nowotarska Grupa Mieszkańców "Pamięć"