Obowiązkowa edukacja regionalna w szkołach. Tego chcą samorządy wojewódzkie
W Opolu trwa Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP. Podczas obrad przyjęto stanowisko w sprawie wzmocnienia roli edukacji regionalnej w polskim systemie oświaty. Samorządowcy zgodnie podkreślają, że wiedza o "małej ojczyźnie" powinna stać się stałym i obowiązkowym elementem kształcenia na wszystkich etapach nauki.
Zdaniem przedstawicieli regionów, proponowane obecnie zmiany w podstawie programowej nie zapewniają wystarczającego miejsca dla treści dotyczących lokalnej historii, tradycji czy dziedzictwa kulturowego. Choć pojawiają się one w różnych przedmiotach, brakuje spójnego podejścia oraz mechanizmów gwarantujących ich rzeczywistą i systematyczną realizację.
Jak wskazano w przyjętym stanowisku, edukacja regionalna odgrywa istotną rolę w budowaniu tożsamości oraz więzi społecznych. Lepsze poznanie własnego regionu sprzyja rozwijaniu postaw obywatelskich i odpowiedzialności za wspólnotę - zarówno lokalną, jak i ogólnokrajową. To także sposób na kształtowanie świadomego społeczeństwa, które rozumie znaczenie dziedzictwa kulturowego i potrafi je chronić.
Samorządowcy zwracają uwagę, że mimo wielu wartościowych inicjatyw realizowanych w poszczególnych województwach - takich jak autorskie programy edukacyjne, zajęcia dodatkowe czy projekty prowadzone przez instytucje kultury - dostęp do edukacji regionalnej wciąż jest nierówny. W dużej mierze zależy od zaangażowania konkretnych szkół lub lokalnych partnerów, co powoduje znaczne różnice między regionami.
Dodatkowym argumentem za wprowadzeniem zmian są wyniki badań wskazujące na ograniczoną znajomość historii i dziedzictwa regionalnego wśród uczniów. Zdaniem Konwentu to wyraźny sygnał, że potrzebne są rozwiązania o charakterze systemowym, które zapewnią wszystkim uczniom równy dostęp do tego typu wiedzy.
- Edukacja regionalna to nie tylko nauka o historii czy tradycji, ale przede wszystkim inwestycja w świadomych obywateli, którzy rozumieją swoje korzenie i czują odpowiedzialność za miejsce, w którym żyją. Jako samorządy widzimy ogromny potencjał w tym obszarze i chcemy, aby był on w pełni wykorzystany w systemie edukacji. Wprowadzenie obowiązkowych zajęć z edukacji regionalnej to krok w stronę silniejszych wspólnot i bardziej zaangażowanego społeczeństwa - mówił Jan Tadeusz Duda, Przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego.
Konwent apeluje do Ministerstwa Edukacji Narodowej o wprowadzenie obowiązkowych zajęć z edukacji regionalnej oraz o włączenie samorządów województw w proces tworzenia programów nauczania. Dzięki temu możliwe będzie lepsze uwzględnienie specyfiki historycznej i kulturowej poszczególnych regionów.
Wśród rekomendacji znalazła się także potrzeba opracowania nowoczesnych materiałów dydaktycznych, przygotowywanych we współpracy z ekspertami, instytucjami kultury i środowiskami naukowymi. Takie podejście ma zapewnić wysoką jakość nauczania oraz jego dopasowanie do realiów lokalnych.
Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego, s/